Μια γνωστική προσέγγιση στη φαρμακοθεραπεία
 
Ψυχίατρος Ψυχοθεραπευτής

Μέλος της Ελληνικής Εταιρείας
Γνωστικής Συμπεριφορικής Ψυχοθεραπείας
( www.gacbp.com )

Παύλου Μελά 26, 5ος όροφος, Θεσσαλονίκη 54622
Τηλ.: 2310230732
  Αρχική σελίδα
Βιογραφικό Γνωστική Συμπεριφορική Ψυχοθεραπεία Φαρμακευτική Αγωγή Σύνδεσμοι Επικοινωνία
 
Φαρμακευτική Αγωγή    
     

Μια γνωστική προσέγγιση στη φαρμακοθεραπεία

      Σε ορισμένες μορφές ψυχιατρικών διαταραχών έχει αποδειχθεί ότι συμβαίνουν κάποιες διαταραχές στα επίπεδα συγκεκριμένων «νευροδιαβιβαστών» στο κεντρικό νευρικό σύστημα. Οι νευροδιαβιβαστές είναι χημικές ουσίες, με τις οποίες τα εγκεφαλικά κύτταρα «επικοινωνούν» μεταξύ τους και ανταλλάσσουν μηνύματα, και μ’ αυτόν τον τρόπο οι ανώτερες νοητικές λειτουργίες (όπως η προσοχή, η συγκέντρωση, η σκέψη, το συναίσθημα, κ.ά.) που εδράζονται στον εγκέφαλο, συνεχίζονται απρόσκοπτα. Σύμφωνα με τα δεδομένα της επιστημονικής έρευνας, όταν διαταράσσονται τα επίπεδα ορισμένων νευροδιαβιβαστών (όπως είναι η σεροτονίνη ή η ντοπαμίνη) σε συγκεκριμένες περιοχές του κεντρικού νευρικού συστήματος, τότε μπορεί να εμφανιστούν συμπτώματα, όπως έντονο άγχος, κατάθλιψη, έμμονες σκέψεις, κ.ά. Σ΄αυτές τις περιπτώσεις, και ιδιαίτερα όταν τα συμπτώματα μιας ψυχιατρικής διαταραχής είναι έντονα, ή όταν η συγκεκριμένη διαταραχή προκαλεί σημαντική έκπτωση στην κοινωνική ή/και επαγγελματική λειτουργικότητα του ατόμου, τότε η θεραπεία είναι πολύ περισσότερο αποτελεσματική όταν περιλαμβάνει συνδυασμό ψυχοθεραπείας με την κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή.
      Ορισμένες αρνητικές στάσεις και παράλογες σκέψεις ωστόσο μπορεί να αποτελέσουν ανασταλτικό παράγοντα για τη διεξαγωγή μιας αποτελεσματικής φαρμακοθεραπείας. Μια λογική επιφύλαξη στη χρήση οποιουδήποτε φαρμάκου είναι απόλυτα δικαιολογημένη, αλλά μια υπερβολικά συντηρητική συμπεριφορά που βασίζεται σε αναληθή στοιχεία μπορεί να αποβεί καταστροφική. Παρακάτω αναφέρονται κάποιοι παραπλανητικοί μύθοι που αφορούν τη φαρμακευτική αγωγή:

Μύθος 1. “Τα ψυχιατρικά φάρμακα είναι υπερβολικά επικίνδυνα”. Λάθος! Όταν υπάρχει ιατρική επίβλεψη και συνεργασία με τον ψυχίατρο, δεν υπάρχει λόγος να φοβάστε το φάρμακο. Οι αρνητικές αντιδράσεις είναι σπάνιες και μπορούν να ελεγχθούν με ασφάλεια και αποτελεσματικότητα αν συνεργάζεστε με το γιατρό σας. Στην περίπτωση ειδικά της κατάθλιψης, τα αντικαταθλιπτικά φάρμακα είναι πολύ πιο ασφαλή απ’ ό,τι η ίδια η κατάθλιψη, η οποία αν δε θεραπευτεί, μπορεί ακόμη και να αποβεί μοιραία – σε περίπτωση αυτοκτονίας.

Μύθος 2. “Οι παρενέργειες θα είναι αφόρητες και δε θα μπορέσω να τις αντέξω”. Όχι, οι παρενέργειες είναι ήπιες και, αν η δόση ρυθμιστεί σωστά, θα γίνουν ελάχιστα αντιληπτές. Αν παρ΄ όλα αυτά νιώθετε ότι το φάρμακο σας δημιουργεί πρόβλημα, είναι δυνατόν να αντικατασταθεί με κάποιο άλλο, το οποίο θα είναι το ίδιο δραστικό, με λιγότερες όμως παρενέργειες.

Μύθος 3. “Θα εθιστώ και θα εξαρτηθώ, όπως οι τοξικομανείς. Αν ποτέ προσπαθήσω να διακόψω το φάρμακο, δε θα τα καταφέρω”. Λάθος! Από τα ψυχιατρικά φάρμακα, εθισμό μπορούν να προκαλέσουν μόνο τα υπνωτικά και τα ελάσσονα ηρεμιστικά (βενζοδιαζεπίνες), όταν η χρήση τους είναι συνεχής, χωρίς ιατρική παρακολούθηση  και ξεπερνάει τους 2-3 μήνες. Τα φάρμακα που αντιμετωπίζουν θεραπευτικά τις αγχώδεις διαταραχές, την κατάθλιψη και τις υπόλοιπες διαταραχές διάθεσης (π.χ. διπολική διαταραχή), αλλά και τις ψυχωσικές διαταραχές δεν προκαλούν εθισμό. Η δοσολογία και η διάρκεια της θεραπείας καθορίζονται από τον ψυχίατρο με βάση το ιστορικό σας και τις ιδιαιτερότητες που έχει η ψυχική διαταραχή που αντιμετωπίζετε. Όταν έρθει η ώρα να σταματήσετε την αγωγή, είναι προτιμότερο να το κάνετε σταδιακά, μειώνοντας τη δόση για μια ή δύο εβδομάδες. Έτσι θα ελαχιστοποιηθεί οποιαδήποτε ανωμαλία θα μπορούσε να προκύψει από την απότομη αλλαγή του φαρμάκου και θα παρεμποδιστεί η εμφάνιση μιας ανεπιθύμητης υποτροπής.

Μύθος 4. “Είναι ντροπή να χρειάζεται να πάρω χάπια. Πρέπει να μπορέσω να ξεπεράσω το πρόβλημα μόνος μου”. Είναι αλήθεια ότι πολλές ψυχιατρικές διαταραχές, ήπιας ή μέτριας βαρύτητας μπορούν να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά μόνο με την ψυχοθεραπεία. Ωστόσο η έρευνα έχει αποδείξει ότι σε ορισμένες περιπτώσεις, τα ψυχιατρικά φάρμακα προσφέρουν ένα απαραίτητο συμπλήρωμα που διευκολύνει τις προσπάθειές σας να βοηθήσετε τον εαυτό σας. Σε πολλές ψυχιατρικές διαταραχές μάλιστα, ο συνδυασμός της ψυχοθεραπείας με την κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή είναι ο αποτελεσματικότερος τρόπος θεραπείας. Οι ψυχικές διαταραχές είναι κι αυτές προβλήματα υγείας και δεν αποτελούν για σας ντροπή ή ένδειξη κατωτερότητας, μειονεκτικότητας ή αδυναμίας. Δεν έχει νόημα επομένως να υποφέρετε διαρκώς, επιμένοντας με πείσμα ότι πρέπει να τα “καταφέρετε μόνοι σας”, τη στιγμή που αν είχατε, για παράδειγμα, κάποιο σωματικό πρόβλημα υγείας, θα θεωρούσατε αυτονόητο να απευθυνθείτε στον κατάλληλο ειδικό. Στην πραγματικότητα το να απευθυνθείτε στον ειδικό ψυχίατρο και να ακολουθήσετε την ενδεδειγμένη θεραπεία αποτελεί για σας ένδειξη ικανής και αποτελεσματικής διαχείρισης του προβλήματός σας. Σίγουρα θα χρειαστεί και η δική σας προσπάθεια. Η φαρμακευτική αγωγή όμως θα σας προσφέρει το έναυσμα που χρειάζεστε για να αρχίσετε να αντιμετωπίζετε την πραγματικότητα πιο αποτελεσματικά, επιταχύνοντας έτσι τη φυσική διαδικασία ανάρρωσης.

Μύθος 5. “Οι άλλοι θα με περιφρονούν αν παίρνω κάποιο ψυχιατρικό φάρμακο. Θα με αντιμετωπίζουν ως κατώτερο”. Αυτός ο φόβος είναι εξωπραγματικός. Οι άλλοι δεν μπορούν να ξέρουν αν παίρνετε κάποιο φάρμακο, εκτός αν τους το πείτε εσείς. Από την άλλη μεριά, αν επιλέξετε εσείς να το πείτε σε κάποιον που ενδιαφέρεται για εσάς, το πιθανότερο είναι να σας εκτιμήσει ακόμη περισσότερο γιατί κάνετε κάτι για να απαλλαγείτε από την ψυχολογική δυσκολία που αντιμετωπίζετε. Φυσικά είναι δυνατόν κάποιος να αμφισβητήσει την ανάγκη χρήσης ενός φαρμάκου από μέρους σας, ή ακόμη και να σας κατηγορήσει γι’ αυτό. Έτσι θα σας δώσει μια ευκαιρία να μάθετε να αντιμετωπίζετε την αποδοκιμασία και την κριτική. Είναι σημαντικό να πιστεύετε στον εαυτό σας και να σταματήσετε να ενδίδετε στο φόβο μήπως κάποιος συμφωνήσει ή δε συμφωνήσει με κάτι που κάνετε.

Μύθος 6. “Αν πάρω ψυχιατρικά φάρμακα, δε θα είμαι πια ο πραγματικός εαυτός μου. Θα συμπεριφέρομαι περίεργα και θα νιώθω παράξενα”. Τίποτε άλλο δε θα μπορούσε να απέχει περισσότερο από την αλήθεια. Τα ψυχιατρικά φάρμακα δεν θα σας κάνουν να νιώθετε παράξενα ή αφύσικα. Μάλιστα οι περισσότεροι ασθενείς αναφέρουν ότι νιώθουν πολύ περισσότερο ο εαυτός τους, από τη στιγμή που θα ανταποκριθούν σε ένα ψυχιατρικό φάρμακο και υποχωρήσουν τα συμπτώματά τους.





 
Ακολουθήστε μας :
 
 
site created and hosted by