Κοινωνική φοβία ή διαταραχή κοινωνικού άγχους
 
Ψυχίατρος Ψυχοθεραπευτής

Μέλος της Ελληνικής Εταιρείας
Γνωστικής Συμπεριφορικής Ψυχοθεραπείας
( www.gacbp.com )

Παύλου Μελά 26, 5ος όροφος, Θεσσαλονίκη 54622
Τηλ.: 2310230732
  Αρχική σελίδα
Βιογραφικό Γνωστική Συμπεριφορική Ψυχοθεραπεία Φαρμακευτική Αγωγή Σύνδεσμοι Επικοινωνία
 
Ενημέρωση    
     
Ζήστε στο ΤΩΡΑ και όχι στο παρελθόν ή το μέλλον!

      Η εξάσκηση της “mindfulness” (ενσυνειδητότητας), της ικανότητάς μας δηλαδή να εστιάζουμε την προσοχή μας σε αυτό που ζούμε στην παρούσα στιγμή, χωρίς να παρασυρόμαστε από σκέψεις ή εικόνες για το παρελθόν ή το μέλλον, έχει αποδειχθεί ότι ελαττώνει τα επίπεδα του stress και συμβάλλει σε μια καλύτερη ποιότητα ζωής.



      "Mindfulness" (ή ενσυνειδητότητα) είναι η δεξιότητα να επαναφέρουμε ενεργητικά και να εστιάζουμε την προσοχή μας σε αυτό που ζούμε στην παρούσα στιγμή, χωρίς να παρασυρόμαστε από σκέψεις ή εικόνες που μπορεί να περνούν από το μυαλό μας και να αφορούν είτε γεγονότα του παρελθόντος είτε ανησυχίες και σχέδια για το μέλλον. Σύμφωνα με πρόσφατες έρευνες, η εξάσκηση της “mindfulness” έχει αποδειχθεί ότι ελαττώνει τα επίπεδα του stress, αλλά και τους δείκτες φλεγμονής στον οργανισμό, συμβάλλοντας έτσι σε μια καλύτερη ποιότητα ζωής.

      Σύμφωνα με μια έρευνα από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια, που δημοσιεύτηκε τον Μάρτιο του 2013 στο περιοδικό Health Psychology, ο εστιασμός της προσοχής μας στο παρόν έχει αποδειχθεί ότι ελαττώνει τα επίπεδα της ορμόνης του stress κορτιζόλης. Η ικανότητά μας να εστιάζουμε την προσοχή μας σε ό,τι ζούμε στο τώρα είναι ένα ουσιαστικό κομμάτι της "mindfulness", η οποία μπορεί να βελτιωθεί με την εξάσκηση στον (ψυχοθεραπευτικό) διαλογισμό.

      «Πρόκειται για την πρώτη έρευνα που δείχνει μια άμεση συσχέτιση μεταξύ των επιπέδων κορτιζόλης και της βαθμολογίας σε όλους τους τύπους των κλιμάκων της "mindfulness", ανέφερε η Tonya Jacobs, η ερευνήτρια του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια, που μελέτησε το θέμα.

      Τα υψηλά επίπεδα της κορτιζόλης, μιας ορμόνης που παράγεται από τα επινεφρίδια, συνδέονται με σωματικό ή συναισθηματικό stress. Η παρατεταμένη απελευθέρωση στην κυκλοφορία του αίματος αυτής της ορμόνης συμβάλλει σε ένα ευρύ φάσμα ανεπιθύμητων ενεργειών σε πολλά συστήματα του ανθρώπινου οργανισμού.

      Τα καινούρια ευρήματα προέκυψαν από το "Shamatha Project", μια μακράς διάρκειας έρευνα των επιδράσεων του διαλογισμού στο νου και στο σώμα. Το project αυτό, υπό τη διεύθυνση του Clifford Saron, ερευνητή επιστήμονα στο Davis Center for Mind and Brain του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια, έχει προσελκύσει το ενδιαφέρον τόσο επιστημόνων όσο και βουδιστών, συμπεριλαμβανομένου του Δαλάι Λάμα, ο οποίος έχει επικροτήσει και το όλο πρόγραμμα.

      Στην καινούρια μελέτη, οι Jacobs, Saron και οι συνεργάτες τους χρησιμοποίησαν ένα ερωτηματολόγιο για να μετρήσουν διάφορες πλευρές της mindfulness σε μια ομάδα εθελοντών, πριν και μετά από ένα εντατικό πρόγραμμα εξάσκησης στο διαλογισμό τρίμηνης διάρκειας. Επίσης μέτρησαν τα επίπεδο κορτιζόλης στο σίελο των εθελοντών. Κατά τη διάρκεια της εξάσκησης ο βουδιστής δάσκαλος Alan Wallace του Santa Barbara Institute for Consciousness Studies εκπαίδευσε τους συμμετέχοντες σε δεξιότητες εστιασμού της προσοχής, όπως διαλογισμό με εστιασμό στην αναπνοή, αλλά και σε άλλες ευεργετικές νοητικές καταστάσεις, όπως το αίσθημα συμπόνοιας (compassion) για τους άλλους.

      Σε ένα ατομικό επίπεδο βρέθηκε συσχέτιση μεταξύ υψηλής βαθμολογίας στην mindfulness και χαμηλών επιπέδων κορτιζόλης, τόσο πριν όσο και μετά την εξάσκηση στο διαλογισμό. Οι συμμετέχοντες των οποίων η βαθμολογία στην mindfulness αυξήθηκε μετά την εκπαίδευση, παρουσίασαν ελάττωση των επιπέδων κορτιζόλης. Χαρακτηριστικά η ερευνήτρια Jacobs ανέφερε ότι «όσο περισσότερο ένα άτομο μπορούσε να κατευθύνει την προσοχή του σε ό,τι αντιλαμβανόταν άμεσα με τις αισθήσεις του και γενικότερα σε αυτό που είχε μπροστά του, τόσο χαμηλότερα ήταν τα επίπεδα κορτιζόλης στο αίμα του».

      Σύμφωνα με την Jacobs, η εξάσκηση του νου στο να εστιάζει στην άμεση εμπειρία της παρούσας στιγμής μπορεί να ελαττώσει την τάση να «μηρυκάζουμε» νοητικά γύρω από το παρελθόν ή να ανησυχούμε διαρκώς για το μέλλον, νοητικές διεργασίες οι οποίες έχουν συσχετισθεί με την απελευθέρωση της κορτιζόλης.

      Προηγούμενες μελέτες από το Shamatha Project έχουν δείξει ότι η εξάσκηση στο διαλογισμό είχε θετικά αποτελέσματα στην οπτική αντίληψη, τη λειτουργία της προσοχής, την κοινωνικο-συναισθηματική ευεξία και στη δραστηριότητα της τελομεράσης, ενός ενζύμου σημαντικού για την μακροβιότητα των κυττάρων του ανθρώπινου οργανισμού.

      Μια άλλη έρευνα από το Τμήμα Ψυχολογίας και το Center for the Neural Basis of Cognition στο Πανεπιστήμιο Carnegie, η οποία δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιδικό "Brain, Behaviour and Immunity" τον Ιούλιο του 2012, μελέτησε τη σχέση της mindfulness με τα επίπεδα φλεγμονής στον οργανισμό αλλά και με το αίσθημα της μοναξιάς.

      Σε αυτή την μελέτη χρησιμοποιήθηκε η τεχνική «Ελάττωση του Stress βασισμένη στην Mindfulness Mindfulness Based Stress Reduction σε ενήλικες ηλικίας 55-85 ετών και έτσι μελετήθηκε η επίδραση της minfulness στο αίσθημα της μοναξιάς, αλλά και σε δείκτες φλεγμονής του οργανισμού, όπως είναι η «αντιδρώσα πρωτεϊνη (CRP)» που μπορεί να μετρηθεί στο αίμα. Συγκεκριμένα διαπιστώθηκε ότι η τεχνική MBSR συνέβαλε τελικά σε μια παράλληλη μείωση τόσο των δεικτών φλεγμονής του οργανισμού, όσο και του αισθήματος μοναξιάς.

      Αυτό που σχολιάστηκε από τους ερευνητές ως ενδιαφέρον είναι ότι η απλή συμμετοχή σε ομάδες αλληλοϋποστήριξης δεν βοηθάει πάντα αποτελεσματικά τους ανθρώπους να νιώθουν λιγότερη μοναξιά. Αντίθετα η ποιότητα του χρόνου που ξοδεύει κάποιος με τον εαυτό του, με έναν τρόπο «εστιασμένο» με τη βοήθεια της mindfulness, είναι αυτή που μπορεί να συμβάλει περισσότερο στην ελάττωση του αισθήματος μοναξιάς και στην γενικότερη ευεξία.

Χριστόφορος Δ. Νεστορής

Ψυχίατρος - Ψυχοθεραπευτής



 
Ακολουθήστε μας :
 
 
site created and hosted by